Düz tabanlık (pes planus) dört kişiden birinde görülen yaygın bir ortopedik problemdir.
Düz tabanlıkta, ayağın kemik yapısını oluşturan 26 kemiğin kendi içindeki düzen ve diziliminde bozulma ve bu kemiklere tutunan kasların ve bağların fonksiyonlarında değişiklikler görülür.
Ayağımızda tüm vücut için bir destek tabanı oluşturan, ağırlık kuvvetlerini dağıtma işlevi gören ve yürüyüş döngüsünü sağlayan bir ark sistemi vardır. Ayağın medial (iç) arkı, ön ayak ile arka ayak arasındaki bağlardan, tendonlardan ve fasyadan oluşan sert, elastik bir bağlantıdır. Düz tabanlık durumunda ayağın iç arkı çöker ve ayağın iç bölgesi yere yaklaşır.
Düz tabanlık tanısı radyografi, MR gibi yöntemlerle ortopedist tarafından konur.
DÜZ TABANLIK ÇEŞİTLERİ
Düz tabanlık ayaktaki eklemlerin hareketliliğine göre düz taban ve sert düz taban olarak ikiye ayrılır.
1.Esnek düz taban: Esnek düz tabanda ayak tabanlarına yük bindirildiğinde arkın kaybolması, topuğun dışa bakması görülür, ancak otururken ya da parmak uçlarına bastırıldığında ark yeniden ortaya çıkar. Yani esnek düz taban, ağırlık vermeyle ortadan kaybolan normal bir arkı tanımlar.
Çocukluk çağındaki düz tabanlık vakalarının çoğu esnektir. Tüm bebekler esnek düz taban olarak doğarlar, normal ayak arkı yaşamın ilk 10 yılı içerisinde gelişir.
2.Sert düz taban: Ark yüksekliği yük değişimine bağlı olarak değişmez. Sert düz taban nadir görülür ve genellikle çocukluk döneminde gelişir.
Too Many Toes Sign (çok fazla ayak parmağı işareti)
Ayakta duran bir kişiye arkadan baktığınızda eğer iki buçuktan fazla ayak parmağı görüyorsanız, bu, ayak iç arkının yere yaklaştığının ve ayağın düzleştiğinin göstergesi olabilir. (Bkz: Too Many Toes Sign)
Düz Tabanlıkta Fizyoterapi
Düz tabanlık durumunda fizyoterapide amaç genellikle ayak ve ayak bileğindeki değişiklikleri kalıcı olarak tersine çevirmek değildir. Mevcut deformite kinetik zincirde ikincil komplikasyonlara neden oluyorsa, ayağın düz tabanlık sebebiyle azalan statik ve dinamik stabilizasyonunu geliştirmeye yönelik çalışmalar ile semptomların kontrol altına alınması amaçlanır.
Egzersiz programınız size özel olarak yapılan bir değerlendirme ve semptom analizi sonrasında fizyoterapistiniz tarafından oluşturulmalıdır.
Düz Tabanlıkta Ayakkabı
Ayak arklarının gelişimi ve duyu girdisi için, ilk adımlama aşamasında çıplak ayakla yürütmek bebeğinizin doğal gelişimi için en uygun yoldur.
Çocuğunuzun kendi başına yürümeye başlayana kadar ayakkabıya ihtiyacı yoktur.
İlk ayakkabılar eğer doğru seçilmezse çocuklarda ayak gelişimi için çok önemli olan ilk yıllarda ayak gelişimlerini engelleyebilir. Bu nedenle ayak gelişiminin doğal seyrini bozmayacak, ayak biyomekaniğine zarar vermeyecek bir ayakkabı seçimi yapma konusunda dikkatli olunmalı.
İlk Ayakkabıyı Seçmek
– Ayakkabının içinde hareketler ve büyüme için yeterli alan olduğundan emin olun. Çocuk ayakkabı içerisinde parmaklarını birbirinden uzaklaştıramıyorsa daha geniş bir seçim yapmanız gerekebilir.
– Yürüme gelişimine yardımcı olmak için hafif ve esnek tabanlı ayakkabıları seçilmelidir.
– Terleme ve sürtünme ile ilgili sorun yaşamamak adına çorap ve ayakkabıda sentetik materyallerden kaçınmak doğru olacaktır.
– Beş yaşına gelene kadar çocukların ayakları çok hızlı büyüdüğünden, çocuğunuzun ayakkabılarının uygunluğunu sık sık kontrol etmeye devam etmelisiniz.
Hekiminizin uygun görmesi halinde bazı düz tabanlık durumlarında medial arkı destekleyecek bir ortez kullanımına da gidilebilir. Düz taban olan kişinin ayak ölçüsüne göre üretilen tabanlıklar ve ortopedik ayakkabılar ile ark desteklenerek deformitenin kontrolü sağlanmaktadır.